KPI có thực sự giết chết khả năng sáng tạo?

Khi nói đến sáng tạo, chúng ta thường nghĩ đến cảm hứng, sự bay bổngphá vỡ quy tắc. Còn nhắc đến KPI lại không thể thiếu tính định hướng, kế hoạch, và các con số – định lượng.

Vì trái ngược như vậy, nên không ít doanh nghiệp ngần ngại áp dụng KPI cho các bộ phận sáng tạo, sợ rằng sẽ gây ức chế, phá hỏng cảm hứng cũng như động lực làm việc của nhân viên.

Nhưng, liệu hai yếu tố này có thực sự đối nghịch? Lí do khiến doanh nghiệp thất bại khi áp dụng KPI cho các bộ phận sáng tạo là gì? Làm cách nào để tránh?

Theo Cloudjet Solutions, để giải quyết gốc rễ vấn đề, trước tiên doanh nghiệp cần hiểu đúng về sáng tạo và KPI.

Sáng tạo thường được mặc định thuộc về “lãnh địa của sự huyền bí”, là kết quả của những giây phút xuất thần, và không thể gò ép hay lập kế hoạch. Tuy nhiên, Teresa Amabile, giáo sư đầu ngành về Quản trị Kinh doanh tại Harvard Business School đã thực hiện khảo sát tại 7 công ty thuộc ngành sản xuất tiêu dùng, công nghệ cao và hóa học.

Kết quả nghiên cứu của bà chỉ ra rằng: sự sáng tạo trong doanh nghiệp khác với sự sáng tạo trong sáng tác nghệ thuật, nên sẽ cần được khích lệ/nuôi dưỡng theo những cách riêng. Nó nên được hiểu là những sáng kiến để cải tiến liên tục, hơn là phát kiến vĩ đại hay sự xuất thần.

Xem thêm 6 ngộ nhận về sáng tạo trong doanh nghiệp – kết quả nghiên cứu của giáo sư Teresa Amabile

Ngay cả trong các doanh nghiệp đặt sáng tạo làm trọng tâm, ví dụ như công ty R&D hoặc agency quảng cáo, thì hoạt động sáng tạo vẫn rất khác biệt so với sáng tác/thực hành nghệ thuật của văn nghệ sĩ. Sẽ luôn luôn tồn tại các vấn đề liên quan đến kết quả dự án, như: yêu cầu của cấp trên/khách hàng, các mục tiêu cần đạt được, bảo hộ pháp lý… Đây chính là điểm gặp gỡ giữa KPI và sự sáng tạo.

kpi-vs-creativity-1

Nếu không có KPI, các chiến dịch quảng cáo sẽ rất gần với sáng tác nghệ thuật. Sáng tác nghệ thuật dĩ nhiên là tuyệt vời, nhưng nó thuộc một lĩnh vực khác. Và nếu như bạn chỉ muốn sáng tác nghệ thuật, không muốn nhắm đến một chuỗi các mục tiêu để đo lường kết quả/thành công, thì có lẽ bạn đã làm nhầm ngành.” – Matt Delprado, Giám đốc Sáng tạo tại Lowe Profero Sydney từng nhận định.

Nói cách khác, KPI không giết chết hay kìm hãm sự sáng tạo. Trái lại, nó giúp quá trình sáng tạo được thực hiện theo một định hướng rõ ràng. Đồng thời KPI cũng giúp đo lường, ghi nhận sự đóng góp của bộ phận sáng tạo đối với doanh nghiệp.

Nhưng, làm thế nào để áp dụng KPI cho các bộ phận sáng tạo một cách khéo léo, phù hợp? Bởi lẽ, nếu chỉ số đánh giá KPI chọn không trúng, sẽ rất dễ khiến các hoạt động sáng tạo trở nên rập khuôn, chạy theo hình thức bề mặt – cũng đồng nghĩa sẽ triệt tiêu ý nghĩa và sức mạnh thực sự của sáng tạo.

kpi-vs-creativity-2

Chuyên gia Cloudjet Solutions cho rằng, có 4 chỉ số KPI quan trọng mà các bộ phận sáng tạo (đặc biệt là bộ phận quảng cáo) nên cân nhắc theo dõi:

1. Tổng thời gian thực hiện trên mỗi dự án

Chỉ số này thể hiện tổng thời gian tính từ lúc yêu cầu được giao, đến lúc nghiệm thu xong sản phẩm. Nó sẽ giúp bạn nhìn thấy rõ hiệu quả của quy trình làm việc, cũng như từng cá nhân tham gia dự án.

Các Giám đốc Sáng tạo có thể sử dụng chỉ số đo lường này để điều chỉnh, tối ưu hóa quy trình làm việc; đồng thời phản hồi cho nhân viên.

2. Thời gian ước tính so với thời gian thực tế để hoàn thành dự án

Theo dõi thời gian ước tính vs. thời gian thực tế giúp bạn đưa ra ước tính chính xác hơn cho khách hàng bên ngoài (clients), và cả khách hàng nội bộ (cross-functional teams) về thời gian chờ của mỗi khâu trong dự án. Nhờ vậy, giúp phân bổ – phối hợp các nguồn lực hiệu quả hơn.

Ngoài ra, bạn cũng sẽ so sánh được hiệu quả giữa những gì mà bộ phận nói/dự tính sẽ làm, với những gì họ thực sự đã làm.

3. Ngân sách ước tính so với ngân sách thực tế để hoàn thành dự án

Dĩ nhiên việc không bội chi ngân sách sẽ giúp nâng cao uy tín của bộ phận sáng tạo đối với cả công ty: nhóm của bạn hoàn toàn có thể hoàn thành tốt công việc trong ngân sách cho phép. Ở một số doanh nghiệp có chính sách “bổ” phần chi phí phát sinh do bội chi quảng cáo/nghiên cứu lên các phòng ban khác, thì việc theo dõi chỉ số này sát sao càng quan trọng.

4. Mức độ hài lòng của khách hàng

Bạn có thể thực hiện khảo sát mức độ hài lòng của cả khách hàng ngoài và khách hàng nội bộ cho dự án của mình.

Thang điểm cho khảo sát nên tính từ 1-10, và câu hỏi khảo sát dễ đánh giá chính xác nhất mức độ hài lòng là: khách hàng có sẵn lòng hợp tác ở dự án sau/giới thiệu dịch vụ cho bạn bè hay không?

Kết luận

4 chỉ số KPI nói trên không phải là “công thức luôn đúng” cho mọi công việc/bộ phận sáng tạo. Vả lại, trên thực tế, triển khai KPI trong doanh nghiệp luôn cần một giai đoạn “thử – sai – điều chỉnh” trước khi đưa ra được một bộ KPI chuẩn cho từng vị trí công việc.

Song, nếu như bộ phận sáng tạo ở công ty bạn chưa hề đo lường bất cứ chỉ số nào, thì có thể thử bắt đầu với những gợi ý trên.

Xem thêm:

Comments are closed.